Instytucja Filmowa Silesia Film
jest instytucją kultury
Samorządu Województwa Śląskiego
Partnerzy
SILESIA FILM

Aktualności

5 czerwca 2018

Filmoteka Śląska na Industriadzie: filmy, rzeźby, słuchowisko, warsztaty i koncerty

W tym roku Instytucja Filmowa „Silesia-Film” w ramach Święta Szlaku Zabytków Techniki nawiązała współpracę z Fundacją Giesche, rewitalizującą Fabrykę Porcelany w Katowicach. Wyszło lepiej niż się spodziewaliśmy. Zebrane historie posłużyły nam do stworzenia zupełnie nowej i świeżej narracji o kobietach w przemyśle.

Pierwsze skojarzenia związane z obecnością kobiet w przemyśle na Górnym Śląsku wiążą się z konkretnymi miejscami pracy i zakładami – Fabryka Porcelany w Katowicach niewątpliwie jest jednym z nich. Nazywana „białą kopalnią” była jednym z nielicznych zakładów w regionie, gdzie niemalże 90% załogi stanowiły panie. Jednak wybierając ten konkretny zakład pracy na przestrzeń realizacji naszego programu, nie tylko chcemy wykorzystać miejsce, które jednoznacznie kojarzy się z przestrzenią kobiecą, zawodem kobiecym, ale przede wszystkim poszerzyć dominujące wyobrażenie o roli kobiet w historii przemysłu na Górnym Śląsku.

Kluczowym założeniem programu jest skonfrontowanie porcelany i skojarzeń z nią związanych (piękno, kruchość, uroczystość, przestrzeń domowa, celebracja, produkt pracy kobiet), z materiałami filmowymi z archiwum Filmoteki Śląskiej, które ukazują postaci kobiet w świecie stereotypowo postrzeganym jako męski (kobiety pracujące przy załadunku i rozładunku cegieł, kobiety noszące ciężkie przedmioty, kobiety pracujące w kopalniach i hutnictwie). W programie wykorzystamy symbolikę porcelany, a także okruchów porcelany (która została znacząco poszerzona przez znany utwór Czesława Miłosza Piosenka o porcelanie). Program będzie skierowany do szerokiego grona odbiorców – zarówno indywidualnych, jak i rodzin z dziećmi. Do realizacji programu zaprosiliśmy utalentowane artystki z Górnego Śląska.

W tym roku chcemy nie tylko zorganizować jednorazowe wydarzenie, ale także wykorzystać tę okoliczność, aby prace nad wybranymi punktami programu rozpoczęły się kilka miesięcy wcześniej. „Silesia-Film” oraz Fundacja Giesche zaprosiła mieszkańców Górnego Śląska i okolic do współtworzenia programu INDUSTRIADY 2018. Poprzez zbieranie materiałów filmowych związanych z aktywnością kobiet w przemyśle Górnego Śląska oraz opowieści byłych pracownic i pracowników Fabryki Porcelany, które stały się materiałem wyjściowym do realizacji słuchowiska chcemy dopisać kolejne rozdziały do górnośląskiej „herstory”.

Wszystkie główne wydarzenia odbędą się w sobotę 9 czerwca 2018 r. w przestrzeni Fabryki Porcelany 

PROGRAM

INDUSTRIADA (sobota) 9.06.2018 r.

Godz. 12.00-18.00

Program wykorzystuje całą przestrzeń historycznej fabryki – zarówno główne hale, mniejsze przestrzenie, jak i przestrzeń na wolnym powietrzu. Poszczególne wydarzenia będą animowały do różnych aktywności: współpracy, samodzielnego budowania, współdziałania z artystami, słuchania, oglądania.

Ekran – przez cały dzień uczestnicy INDUSTRIADY będą budować ekran z porcelanowych talerzy, na którym wieczorem zostaną wyświetlone wizualizacje towarzyszące koncertowi.

Projekcje filmowe materiałów archiwalnych – podczas trwania INDUSTRIADY w wyodrębnionej przestrzeni odbędzie się pokaz filmów archiwalnych zrealizowanych na terenie Górnego Śląska, pozyskanych z różnych źródeł.

Projekcja filmu Piosenka o porcelanie reż. Zofii Ołdak – film pochodzący z Filmoteki Śląskiej, zostanie zaprezentowany w cyfrowej wersji na jednej ze ścian Fabryki Porcelany.

Warsztaty w sali zakładowej – w jednej z sal zakładowych, w których odbywa się na co dzień zdobienie porcelany odbędą się warsztaty ze zdobienia porcelany z wykorzystaniem kalek, na których wcześniej zostały wydrukowane kadry filmowe. Zakładamy organizację 5 warsztatów dla grup dwudziestoosobowych.

Warsztaty w hali – hala zostanie podzielona na mniejsze przestrzenie, które zamienią się w zakład pracy. W poszczególnych pokojach będzie można wziąć udział w szeregu aktywności wykorzystujących porcelanę, ale także wybrane materiały filmowe i kadry z wybranych filmów. Warsztaty w hali będą miały charakter ciągły, otwarty, adresowane będą do wszystkich uczestników INDUSTRIADY: zarówno dzieci, jak i dorosłych. Na zajęcia nie trzeba będzie się zapisywać. W ramach warsztatów zamierzamy:

  • przygotować naczynia porcelanowe samodzielnie pomalowane przez uczestników po obejrzeniu wybranych fragmentów filmowych;
  • zbudować puzzle, które bazować będą na kadrach filmowych;
  • odnosząc się do przygotowanych fragmentów filmowych, zbudować konstrukcję ze żwiru, piasku i różnych innych materiałów produkcyjnych;
  • na taśmie filmowej narysować historię związaną z motywem porcelany. Warsztatom będą towarzyszyć projekcje bajek krótkometrażowych ze zbiorów Filmoteki Śląskiej.

Oprowadzanie – co godzinę przewodnicy oprowadzą uczestników po wszystkich pomieszczeniach Porcelany. W jednym z pokoi zostanie zaprezentowany film o całym procesie produkcyjnym porcelany.

Program wieczorny, biletowany. Cena biletu: 3 zł. Bilety będą sprzedawane przez pracownika Instytucji Filmowej „Silesia-Film” 

Godz. 18.00-18.01

Wyjście robotników z fabryki Lumière w Lyonie

Reż. August i Louis Lumière

Francja, 1895, 1 min

Symboliczny początek kinematografii. Film pokazujący wyjście robotników, a właściwie głównie robotnic z zakładu pracy przeszedł do historii jako pierwszy publiczny pokaz filmowy, który odbył się 28 grudnia 1895 r. w Salonie Indyjskim “Grand-Cafè” przy bulwarze Kapucynów w Paryżu. Trwający minutę obraz stanowi jednocześnie zapowiedź całego cyklu filmów „przemysłowych” braci Lumière, realizowanych na całym świecie przy użyciu jednego z najważniejszych wynalazków XIX w. – kinematografu. Wiele z tych filmów przedstawia kobiety pracujące

Dzień za dniem

Reż. Irena Kamieńska

Polska, 1988, 16 min

Przejmujący dokument o dwóch kobietach, bliźniaczkach, zatrudnionych w katowickim przedsiębiorstwie „Transbud”, od początku lat 50-tych pracujących przy transporcie i rozładunku cegły. Gorzki obraz życia kobiet, które całe swoje życie poświęciły ciężkiej pracy fizycznej. Dokument przedstawia rozdźwięk pomiędzy hasłami propagandowymi a siermiężną codziennością PRLu.

Film wielokrotnie nagradzany m.in.:  w Tampere, Clermont-Ferrand, Paryżu, Oberhausen i Krakowie.

Gruba

Reż. Maria Zmarz-Koczanowicz

Polska, 2017, 60 min

Film zadedykowany Irenie Kamieńskiej, autorce dokumentu „Dzień za dniem”. Portret trzech kobiet w różnym wieku, które łączy wspólna praca. Sortowanie węgla w Kopalni Węgla Kamiennego Rydułtowy to ciężki kawałek chleba, jednak bohaterki nie przypominają zrezygnowanych i przytłoczonych codzienną pracą sióstr z filmu Kamieńskiej. Nie tracą hartu ducha. Ich codzienne zmagania to nie tylko przerzucanie surowca, ale także walka o godne warunki pracy – chociażby o czyszczenie kabin toaletowych. Czasem ich jedyną bronią okazuje się poczucie godności i nie mniej ważne poczucie humoru.

Godz. 19.50-20.50

Los Duos KARAgos – koncert połączony z wizualizacjami

Kara i Karaga. Śląsk i Kraków.

Kiedyś solo – Kara na bębnach, Karaga jako dj-ka. Zaczęły eksperymentować z żywymi instrumentami na Lucciola Ladies Rock Camp, by trafić w końcu na Królowe Bitu, czyli elektroniczną Lucciolę, gdzie powstał duet Los Duos KARAgos. W 2017 r. jeden z live actów duetu zakończył multimedialny Patchlab Festival, inny – festiwal Kobieca Transsmisja. Obecnie, wraz z Just Woman Sound – włoską Djką i producentką, pracują nad nowymi produkcjami, które mają ukazać się na płycie pod tym szyldem.

Koncertowi będą towarzyszyć wizualizacje, na które złożą się filmy przemysłowe braci braci Lumière pokazujące kobiety pracujące w różnych zakątkach świata oraz wybrane materiały archiwalne ukazujące robotnice z Górnego Śląska.  

Projekcja filmów na dużym ekranie. Wprowadzeniem do filmów zrealizowanych na terenie Górnego Śląska będzie set filmów przemysłowych Augusta i Louisa Lumière rozpoczynający się słynnym „Wyjściem robotników fabryki braci Lumière w Lyonie”. Warto tutaj podkreślić, że większość „robotników” to robotnice-kobiety. Film został zaprezentowany podczas pierwszego  historycznego pokazu kinematografu braci Lumière 28 grudnia 1895 w Salonie Indyjskim Grand Café. To właśnie ten pokaz symbolicznie rozpoczął erę kina.

Obok filmów braci Lumière zaprezentujemy: Grubę (reż. Maria Zmarz-Koczanowicz), 2017 r. – portret trzech kobiet w różnym wieku, które łączy wspólna praca w Kopalni Węgla Kamiennego Rydułtowy oraz Dzień za dniem, 1988 r. (reż. Irena Kamieńska) – Godz. 21.00

Koncert połączony z wizualizacjami zaprezentowanymi na ekranie, który cały dzień powstawał dzięki współpracy z uczestnikami INDUSTRIADY.

Dodatkowymi elementami programu realizowanymi w ramach INDUSTRIADY 2018 będą wydarzenia, przygotowane przez Fundacją Giesche we współpracy merytorycznej z Instytucją Filmową „Silesia-Film”:

Rzeźba mozaikowa

w ramach INDUSTRIADY powstała wielkoformatowa rzeźba autorstwa utalentowanej młodej rzeźbiarki, Doroty Hadrian.

Siedem warstw jesieni

słuchowisko zrealizowane przez Asi Minę oraz Wojciecha Brzoskę i Krzysztofa Kucharczyka zostanie zaprezentowane w osobnym pomieszczeniu, które zostanie na ten dzień specjalnie zaaranżowane z wykorzystaniem porcelanowych naczyń. Mamy nadzieję, że dzięki słuchowisku zostaną spisane kolejne wspomnienia o pracy w Fabryce Porcelany. W przestrzeni zostaną również wyeksponowane dokumentalne zdjęcia Joanny Nowickiej, która uwieczniła dzisiejszą pracę kobiet Fabryki Porcelany.

SILESIA FILM