Instytucja Filmowa Silesia Film
jest instytucją kultury
Samorządu Województwa Śląskiego
Partnerzy
SILESIA FILM

Aktualności

5 października 2018

Retrospektywa Miloša Formana w kinach Instytucji Filmowej Silesia Film

“Attention! Miloš Forman w Ameryce”: 22 października o godzinie 18:00pokazem filmu „Ragtime” (1981) w katowickim Kinie Kosmos rozpoczyna się przegląd amerykańskich filmów zmarłego w kwietniu tego roku wybitnego reżysera Miloša Formana.
A tych, którzy nie zdążyli na “Pozor! Miloš Forman”, czyli letnie pokazy czechosłowackiej twórczości Formana, zapraszamy już w ten weekend (5-7 października) do żywieckiego kina Janosik, gdzie można będzie nadrobić filmowe zaległości, a trzy tygodnie później obejrzeć także i amerykańską część retrospektywy Formana.

Urodzony w 1932 roku w Čáslaviu twórca najpierw zachwycił tragikomediami zrealizowanymi metodą paradokumentalnej obserwacji. Sukces i nominacja do Oscara zakazanego w Czechosłowacji „Pali się, moja panno” otworzyła mu drogę do Ameryki, o której marzył od dzieciństwa, kiedy jako kilkulatek chadzał z mamą do miejscowego kina „Postęp” na bajki Disneya. Pierwsze doświadczenia w Ameryce, do której przyjechał na zaproszenie Paramount Pictures i w której ostatecznie pozostał z powodu wkroczenia wojsk Układu Warszawskiego do Czechosłowacji, były znacznie trudniejsze niż mógł się spodziewać. Mimo to ciągle wierzył w swój sukces. W głębi duszy wiedziałem, że potrafię zrobić w Ameryce naprawdę dobry film, który będę mógł z dumą pokazać także w Pradze. (Miloš Forman, Jan Novák, Moje dwa światy. Wspomnienia. Tłum. Jacek Illg. Videograf II, Katowice 1996, s. 164.)

Nie pomylił się. Po ogromnym sukcesie zrealizowanego w 1975 roku „Lotu nad kukułczym gniazdem”, przyszły kolejne ważne, docenione, a przede wszystkim trafiające do serc widzów na całym świecie filmy. W twórczości amerykańskiej Forman zmienił nieco sposób filmowego opowiadania, częściowo zastępując naturszczyków znanymi aktorami, a paradokumentalną obserwację – wnikliwym portretem psychologiczno-społecznym bohatera. Od tej pory mamy do czynienia z obrazami jednostek-indywidualności, które konfrontują się ze społeczeństwem i systemem, ponad który wyrastają i do którego bardzo często nie przystają. Są to jednocześnie filmy o wolności i o walce o tę wolność: osobistą, państwową, wolność słowa czy prawo do indywidualności.

Choć Forman nigdy nie nakręcił filmu jawnie autobiograficznego, to w jego obrazach, jak sam deklarował, można dostrzec wiele pośrednich związków z trudnymi momentami jego życia. Sam reżyser nazwał siebie „hybrydą”, człowiekiem, który stoi niejako w życiowym i artystycznym rozkroku między Europą a Ameryką, między Czechosłowacją, która była jego krajem ojczystym a Nowym Jorkiem, o którym zawsze marzył i który go fascynował od pierwszego spotkania z kulturą amerykańską. Uczucie obcości i nieprzystosowania do miejsca, w jakim się znalazło, przy jednoczesnej silnej potrzebie przynależności do niego to jeden z głównych, niewypowiedzianych tematów amerykańskiej twórczości reżysera „Odlotu”. W 1991 roku Forman napisał: Najwidoczniej nigdy nie pozbędę się tego uczucia, jest ono we mnie i będzie zawsze, ponieważ we wszystkich moich filmach widzę podobnych outsiderów, zmagających się z tym samym poczuciem wyrzucenia poza nawias. (…) Widzę McMurphy’ego udającego w „Locie nad kukułczym gniazdem”, że jest wariatem. Widzę tych wszystkich kontestatorów z „Hair”, Murzyna w świecie białych w „Ragtimie”, (…). Wszystkie te postaci odrzuca i zarazem wabi zamknięty świat, do którego chcą należeć, a który ich nigdy nie przyjmie, chociaż pozostawiają w nim niezatarty ślad. (Tamże, s. 139.)

W odsłonie retrospektywy zatytułowanej „Attention! Miloš Forman w Ameryce” – zapraszamy na pokazy trzech filmów z amerykańskiego okresu twórczości reżysera:  musicalu „Hair” (1979), obsypanego Oscarami „Lotu nad kukułczym gniazdem” (1975) oraz najmniej znanego polskiej publiczności filmu, adaptacji głośnej powieści E.L. Doctorowa „Ragtime” (1981).

Filmy w ramach „Attention! Miloš Forman w Ameryce” będą prezentowane w katowickim Kinie Kosmos oraz w żywieckim Kinie Janosik. Dodatkowo w Kinie Janosik w ten weekend (5-7 października) czechosłowacka odsłona przeglądu, czyli filmy “Czarny Piotruś” (1963), “Miłość blondynki” (1965) i “Pali się, moja panno” (1967).

“Attention! Miloš Forman w Ameryce”

Ragtime | reż. Miloš Forman, USA 1981, 149 min
scen. Michael Weller, wyst. Howard E. Rollins Jr., Mary Steenburgen, James Cagney

Epicka, nakręcona z ogromnym rozmachem, nominowana do Oscara w ośmiu kategoriach adaptacja powieści E.L. Doctorowa pod takim samym tytułem. Forman skupił się przede wszystkim na historii czarnoskórego pianisty, który w obronie własnej godności ucieka się do desperackiego kroku. Pierwszy z kostiumowych filmów reżysera, portretujący życie amerykańskiego społeczeństwa u progu XX wieku w ukochanym przez Formana Nowym Jorku.

KINO KOSMOS: 22.10 | poniedziałek | 18:00
KINO JANOSIK: 27.10 | sobota | 17:30

Hair | reż. Miloš Forman, USA/Niemcy 1979, 121 min
scen. Michael Weller, wyst. John Savage, Treat Williams, Dorsey Wright

Musical, o którego filmowej adaptacji Forman marzył przez blisko 10 lat, od kiedy w 1967 roku pierwszy raz zetknął się w Ameryce z tym broadwayowskim spektaklem. W ujęciu Formana ta pełna muzyki i tańca historia grupy hippisów jest nie tylko barwnym zapisem narodzin ery Wodnika. Twórca „Czarnego Piotrusia”, z charakterystyczną ironią i przenikliwością, nie stroniąc od trudnych tematów (wojna w Wietnamie) kreśli złożony obraz rzeczywistości młodego człowieka przełomu lat 60. i 70. XX wieku.

KINO KOSMOS: 18.11 | niedziela | 18:00
KINO JANOSIK: 28.10 | niedziela | 18:00

Lot nad kukułczym gniazdem | reż. Miloš Forman, USA 1975, 132 min
scen. Lawrence Hauben, Bo Goldman, wyst. Jack Nicholson, Louise Fletcher, Will Sampson

Pięć Oscarów w najważniejszych kategoriach i list od ikony amerykańskiego kina – Franka Capry z jednym tylko zdaniem: Witaj w klubie! wyniosło Formana na pozycję jednego z najważniejszych reżyserów w Ameryce i otworzyło wiele dotychczas zamkniętych drzwi. Oparty na powieści Kena Keseya kultowy film Formana z Jackiem Nicholsonem. Historia McMurphy’ego, który trafia do szpitala psychiatrycznego, stała się metaforą walki z opresyjnym systemem w imię indywidualnej wolności.

KINO KOSMOS: 5.12 | środa | 18:00
KINO JANOSIK: 26.10 | piątek | 18:00

“Pozor! Miloš Forman” w Kinie Janosik

Czarny Piotruś | reż. Miloš Forman, Czechosłowacja 1963, 85 min
5.10 | piątek | 16:30

Miłość blondynki | reż. Miloš Forman, Czechosłowacja 1965, 90 min
6.10 | sobota | 16:30

Pali się, moja panno | reż. Miloš Forman, Czechosłowacja 1967, 73 min
7.10 | niedziela | 18:45

Bilety:

Kino Kosmos: 12 zł/14 zł

Kino Janosik: 14 zł/ 60 zł (karnet)

Bilety dostępne w kasach kin oraz na filmowa.net

fot. materiały promocyjne dystrybutora

SILESIA FILM