W Katowicach właśnie zakończyła się realizacja drugiego muralu w ramach Śląskiego Szlaku Filmowego. Tym razem inspiracją był film „Jesteś Bogiem” w reżyserii Leszka Dawida, opowiadający historię legendarnej grupy Paktofonika. Mural powstał na osiedlu Wajdy w Bogucicach, w przestrzeni silnie związanej zarówno z filmem, jak i historią katowickiego hip-hopu.
Autorem projektu muralu jest Karol Gawroński – katowicki artysta, którego koncepcja została wyłoniona w konkursie zorganizowanym w ramach przygotowań do realizacji kolejnego elementu Śląskiego Szlaku Filmowego. Koncepcja Gawrońskiego została wybrana jako najlepiej odpowiadająca charakterowi miejsca, historii filmu oraz założeniom Śląskiego Szlaku Filmowego.
Przed rozpoczęciem pracy nad projektem ponownie obejrzałem film „Jesteś Bogiem” i szczególnie zapadła mi w pamięć scena, w której Magik chodzi po centrum handlowym, a jego postać obserwujemy z perspektywy monitoringu. Ten obraz od razu skojarzył mi się ze starymi telewizorami z dużymi, zaokrąglonymi ekranami kineskopowymi, charakterystycznymi dla lat 90. i początku lat 2000. Ta scena stała się punktem wyjścia do pracy nad projektem i pomysłu na kompozycję złożoną z ekranów telewizyjnych. – mówi autor projektu muralu Karol Gawroński
Koprodukowane przez Instytucję Filmową Silesia Film „Jesteś Bogiem” było realizowane w Katowicach, a wiele jego scen nakręcono właśnie na osiedlu Wajdy i w jego najbliższych okolicach. Dzięki temu lokalizacja muralu nie jest przypadkowa – nawiązuje bezpośrednio do autentycznej przestrzeni, która współtworzy filmową historię Paktofoniki. Bogucice i osiedle Wajdy są w filmie czymś więcej niż tłem. Budują atmosferę opowieści i pokazują Katowice końca lat 90. i początku XXI wieku – miasto blokowisk, codziennych spotkań, młodzieżowej kultury i rodzącej się sceny hip-hopowej.
Poszczególne obrazy [muralu – przyp. Silesia Film] tworzą zbiór skojarzeń i odniesień do historii zespołu, miasta oraz czasu, w którym powstawała jego muzyka. Na ekranach pojawiają się charakterystyczne miejsca Katowic, takie jak Spodek i hałda, kaseta magnetofonowa, bluza Magika nawiązująca do estetyki tamtego okresu, a także rysunki odnoszące się do tekstu utworu „Gdyby” z albumu „Kinematografia”. – dodaje Gawroński.
W warstwie wizualnej dominuje skala szarości, uzupełniona subtelnymi akcentami kolorystycznymi. Zależało mi na tym, aby kompozycja balansowała między nostalgią a surowością miejskiego krajobrazu. Forma starych telewizorów przywołuje obrazy z przeszłości, a umieszczone w nich ilustracje składają się na osobistą opowieść o Paktofonice, Katowicach i czasie, który ukształtował twórczość zespołu.
ŚLĄSKI SZLAK FILMOWY
Realizacja jest kolejnym etapem rozwijanego przez Instytucję Filmową Silesia Film projektu, którego celem jest wydobywanie filmowych historii regionu i zaznaczanie ich zarówno w przestrzeni miast, jak i na tworzonej platformie internetowej.
Poza muralem w Boguciach Silesia Film stworzyła już filmowy projekt na ścianie bloku na osiedlu Giszowiec. Mural inspirowany był filmem „Paciorki jednego różańca”. Jako trzeci w kolejności na terenie Muzeum Śląskiego zrealizowany będzie projekt poświęcony „Angelusowi” Lecha Majewskiego. Konkurs na projekt tego muralu właśnie się kończy. A to dopiero początek większego przedsięwzięcia, jakim jest Śląski Szlak Filmowy, w skład którego wejdą – oprócz murali filmowych – strona internetowa prezentująca szlak i filmy realizowane w śląskich lokacjach, totemy informacyjne i Spacerownik. Wszystkie elementy będą tworzyły zintegrowaną całość, dzięki której mieszkańcy i turyści będą mieć możliwość zapoznać się z dorobkiem filmowym Katowic, a później, w miarę poszerzania projektu na inne miasta aglomeracji, również pozostałej części województwa śląskiego. Filmy zrealizowane na Górnym Śląsku, ciekawe miejsca o filmowym potencjale, atrakcyjne lokacje, w których kręcono filmy, trasy spacerowe szlakiem wybranych produkcji. Oficjalne, szerokie otwarcie Śląskiego Szlaku Filmowego planowane jest na II kwartał 2027 roku w ramach programu Polska Stolica Kultury Katowice 2027. Towarzyszyć mu będą m.in. wydarzenia filmowe, spacery, pokazy oraz działania promocyjne skierowane do mieszkańców i turystów.
Filmy powstałe na Śląsku, stanowią wyjątkowy zapis historii regionu i jego filmowego potencjału. Mimo ich powszechnej rozpoznawalności, wiele z miejsc związanych z produkcją tych filmów pozostaje nieopowiedzianych, nierozpoznanych lub nieudostępnionych widzom i mieszkańcom. Projekt Śląskiego Szlaku Filmowego ma za zadanie stworzyć spójną narrację osadzoną w przestrzeni miejskiej i wzbogaconą o narzędzia współczesnego odbioru, tak aby uczynić historię kina śląskiego bardziej dostępną, angażującą i atrakcyjną.
Murale pozostaną elementem miejskiego krajobrazu, strona internetowa będzie rozbudowywana o kolejne lokalizacje i narracje, a szlak stanie się otwartą platformą do dalszych działań kulturalnych, edukacyjnych i promocyjnych. Śląski Szlak Filmowy ma potencjał, aby stać się jednym z najbardziej rozpoznawalnych produktów kulturalno-turystycznych Katowic i województwa śląskiego. Projekt łączy film, sztukę w przestrzeni publicznej, edukację oraz nowoczesne narzędzia cyfrowe, tworząc atrakcyjną i trwałą ofertę dla mieszkańców oraz odwiedzających region.
PARTNERZY I WSPÓŁPRACA
Projekt Śląskiego Szlaku Filmowego realizowany jest przez Instytucję Filmową Silesia Film i Silesia Film Commission. Projekt rozwijany jest przy współpracy z partnerami reprezentującymi sektor kultury, filmu, sztuki i samorządu.
Przy przygotowaniu projektów murali ważną rolę odgrywa współpraca z Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach oraz Rondem Sztuki, dzięki której do udziału w procesie projektowym zapraszani są artyści reprezentujący różne środowiska i podejścia twórcze.
Rozwój Śląskiego Szlaku Filmowego wspiera również Katowice Miasto Ogrodów – Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek, które uczestniczy w projekcie zarówno organizacyjnie, jak i merytorycznie. Projekt Śląskiego Szlaku Filmowego jest dofinansowany ze środków Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej.
W 2027 roku działania związane ze Szlakiem będą rozwijane w ramach programu Polska Stolica Kultury Katowice 2027.